Jak duży jest rynek instrumentów pochodnych?

Category: Stóp Procentowych
17 lutego 2021

Krótko mówiąc, rynek instrumentów pochodnych jest gigantyczny – często szacowany na ponad 1 biliard dolarów. Jak to możliwe? Głównie dlatego, że istnieje wiele instrumentów pochodnych, dostępnych dla praktycznie każdego możliwego rodzaju aktywów inwestycyjnych, w tym akcji, towarów, obligacji i waluty. Niektórzy analitycy rynkowi uważają nawet, że wielkość rynku jest ponad dziesięciokrotnie większa niż łączny światowy produkt krajowy brutto (PKB). Jednak inni badacze kwestionują te szacunki, argumentując, że wielkość rynku instrumentów pochodnych jest znacznie zawyżona.

Kluczowe wnioski

  • Mówi się, że rynek instrumentów pochodnych kosztuje ponad 1 biliard dolarów na najwyższym poziomie, ale niektórzy analitycy twierdzą, że rynek jest rażąco przeszacowany.
  • Wyższy koniec szacunków obejmuje wartość referencyjną kontraktów pochodnych.
  • Istnieje duża różnica w wartości nominalnej i rzeczywistej wartości instrumentów pochodnych – 640 bilionów dolarów w porównaniu z 12 bilionami dolarów – w pierwszej połowie 2019 roku.

Zakres szacunków

Określenie rzeczywistej wielkości rynku instrumentów pochodnych zależy od tego, co dana osoba uważa za część rynku, a zatem jakie liczby zostaną uwzględnione w obliczeniach. Większe szacunki pochodzą z sumowania wartości referencyjnej wszystkich dostępnych kontraktów na instrumenty pochodne. Jednak niektórzy analitycy argumentują, że takie wyliczenie nie odzwierciedla rzeczywistości – że wartość referencyjna aktywów bazowych kontraktu na instrument pochodny, instrumentów finansowych, do których jest powiązany instrument pochodny, nie odzwierciedla dokładnie rzeczywistej wartości rynkowej kontraktów pochodnych opartych na tych aktywach.

Same instrumenty pochodne są jedynie umowami między stronami; są to spekulacje, kupowane lub sprzedawane jako zakłady na przyszłe ruchy cen wszelkich papierów wartościowych, na których są oparte – stąd nazwa „instrument pochodny. Zatem ceny instrumentów pochodnych zależą od cen ich aktywów bazowych.

Przykład ilustrujący ogromną różnicę między wartością referencyjną a rzeczywistą wartością rynkową można znaleźć w popularnych instrumentach pochodnych, swapach stóp procentowych. Duże kwoty główne bazowych instrumentów stopy procentowej, chociaż zwykle uwzględniane są przy obliczaniu całkowitej wartości swapów, w rzeczywistości nigdy nie są przedmiotem transakcji. Jedynymi pieniędzmi będącymi przedmiotem transakcji w ramach swapu stóp procentowych są znacznie mniejsze kwoty płatności odsetkowych – kwoty, które stanowią tylko ułamek kwoty głównej.

Aktualny rynek instrumentów pochodnych

Zgodnie z najnowszymi danymi Banku Rozrachunków Międzynarodowych (BIS) za pierwszą połowę 2019 r. Łączna kwota nominalna niespłaconych kontraktów na rynku instrumentów pochodnych wynosiła 640 bilionów dolarów, ale wartość rynkowa brutto wszystkich kontraktów znacznie mniej: około 12 bilionów dolarów.

Rynek pozagiełdowych instrumentów pochodnych, według wartości referencyjnej, jest na najwyższym poziomie od 2014 r. Instrumenty pochodne na stopę procentową stanowią większość referencyjnej wartości instrumentów pochodnych OTC. Wartość nominalna kontraktów na stopę procentową to prawie 200 bilionów dolarów. Tymczasem wartość brutto instrumentów pochodnych spada w ostatnich latach, ale odbiła w 2019 roku.

Podsumowanie

Kiedy skupiamy się na rzeczywistej wartości rynkowej instrumentów pochodnych (a nie wartości nominalnej), oszacowanie wielkości rynku instrumentów pochodnych zmienia się dramatycznie. Jednak według wszelkich obliczeń rynek instrumentów pochodnych jest dość spory i istotny w ogólnym obrazie światowych inwestycji.